بید مجنون

 

کاشت درخت بید مجنون با عکس و خصوصیات :

بید مجنون  درختی دوپایه دارای چوبهای نرم و سبک است که گلهایش فاقد پوشش میباشد. این گونه بسیار زیبا از جنس Salix (سالیکس) در خانواده Salicaceae (سالیکاسها) بومی مانطق شمالی و غربی چین و همچنین امتداد دجله و فرات و بخش هایی از بابل باستان است.  حدود 400گونه از این درخت شناسایی شده اند که همگی بنام بید مورد توجه بوده اند این درخت در امتداد جاده ابریشم به سمت جنوب غربی آسیا و اروپا نیز دیده میشود

این درخت در زمستان برگ‌هایش می ریزد، در خاک مرطوب و سرد رشد کرده و بیشتر در نیم‌کره شمالی یافت می‌شود.

بید مجنون درختی برگریز در اندازه متوسط ​​تا بزرگ است که در طول رشد خود به ارتفاع 20 تا 25 متر بلندی میتواند برسد. درختی با سریع رشد و دارای طول عمر کوتاه، بین 40 تا 75 سال است

شاخه های آن قهوه ای مایل به زرد ، با جوانه های کوچک هستند. برگ ها متناوب ، مارپیچ ، مرتب و باریک به رنگ سبز روشن به طول 4 تا 16 سانتی متر و عرض 5 تا 2 سانتی با حاشیه دندانه دندانه ریز و نوک تیز میباشند و در پاییز به رنگ زرد طلایی در می آیند. گل های آن در اوایل بهار میرویند

بید مجنون مثمره نیست، یعنی میوه ای ندارد. اما شاخه هایی آبشاری مانند و بسیار زیبا دارد که آویزان است. این درخت به دلیل این که شاخه هایش را به پایین متمایل کرده، مجنون نامیده می شود

بید مجنون درختی بسیار سازگار است و در بسیاری از انواع خاک به جز خاک هایی که بسیار سریع آب را تخلیه میکنند و خاک های بسیار خشک در بقیه خاک ها رشد مناسبی دارد بهترین نوع خاک برای آن خاک حاصلخیز و مرطوب با زهکشی خوب مانند رس، شن و ماسه با 5 تا 7.5 است. این درخت از نظر نور محیط روشن و آفتابی را دوست دارد و تحت شرایط بیش از حد سایه شکل نامناسب و نحیف به خود میگیرد. نیاز به رطوبت آن زیاد است و شرایط مرطوب را دوست دارد. از نظر دمایی شرایط مناطق 4 – 9 USDA را میخواهد و همچنین در منطقه USDA 10 به خوبی رشد خواهد کرد اگر آب کافی در دسترس باشد. متوسط دما در این مناطق 10 درجه سانتیگراد است در مکانهایی که دما کمتر از 4 درجه نمی شود امکان نگهداری این درخت هست اما باید آبیاری شود در دما ی تا 17-درجه سانتی گراد می تواند زنده بماند.

بید مجنون به علت زیبایی و سایه انداز بودن کاربرد فراوانی در فضای سبز دارد. کاشت در چمن کاریها، حاشيه آبنماها، باغهای صخره ای و پارکها از کاربرد های آن در فضای سبز است

درختی است نور پسند که در صنایع چوب جهت کبریت سازی، کاغذ سازی، جعبه سازی ... معرف میشود بدلیل رشد سریع آن نیز به منظور بادشکن قرار میگیرد.

 تکثیر آن توسط قلمه چوب نرم ( چوب سبز ) در بهار و تابستان وهمچنین قلمه چوب سخت (چوب رسیده) در اواخر پاییز /اوایل زمستان تکثیر کرد طول قلمه چوب نرم 45-90 سانتی متر با قطر3-5 سانتی متر به صورت عمودی وچوب سخت با طول 30سانتی متر  به طور افقی  در شن وماسه نگهداری ودر بهار  قلمه ها راکاشت. ریشه زایی دو تا سه هفته طول میکشد. در خاکهای حاصلخیز تا ضعیف میروید ولی در خاکهای خشک برگهایش شروع به ریزش می کند

هرس درختان بید مجنون پیوندی لازم است

 

بیماری های بید مجنون :
1- Agrobacterium Tumefaciens : این بیماری به نام گال طوقه نیز شناخته می شود.این باکتری در سایر گیاهان نیز تولید بیماری میکند.
2- Physalospora Miyabeana : قارچی است که شاخه ها و تنه درختان بید را آلوده می کند و باعث ایجاد خسارت می شود.اگر چه این لکه ها برای بید کشنده نیستند.
3- Tar Disease( بیماری قیری شدن بید مجنون) : این بیماری لکه های سیاهی بر روی برگهای درخت ایجاد میکند.این لکه های سیاه سه بعدی هستند
4- Willow Scab :بیماری است که از برگهای جوان و نابالغ تغذیه میکند. این قارچ ابتدا به برگها متصل می شود و سپس به شاخه های کوچک می چسبد. باعث ایجاد شانکر و کپک می شود.
5- Root Rot : پوسیدگی در سیستم ریشه مستقر می شود و کل درخت را آلوده می کند.این نوع پوسیدگی می تواند درخت را سریعا از بین ببرد.

 

 

مشاهیر باخرز

 سیف الدین سعید ابن مطهر باخرزی

سیف الدین سعید ابن مطهر عارف قرن ششم وهفتم از مشایخ بزرگ طریقه کبرویه بود .در روز شنبه 9شعبان 586در باخرز متولدشد.وی به شیخِ عالَم (یا شیخ العالَم) و «خواجه فتح آبادی» به مناسبت اقامتش در فتح آبا ِد بخارا نیز شھرت داشته است تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش انجام داد و سپس نزد استادان شهرهای هرات و نیشابور فقه و حدیث و تفسیر را فراگرفت در هرات از دست شیخ تاج الدین  محمود اُشنُهی «خرقه تبرک» پوشید.بعد ازآن به خیوه رفت وبه شیخ نجم الدین کبری(متوفی618)پیوست ودر خدمت وی به سلوک پرداخت . نجم الدین او را به عنوان خلیفه خود برای نشر طریقت به بخارا فرستاد. سیف الدین باخرزی ھرچند گھگاه از مغولان کافر آزار میدید،در میان مردِم بخارا احترام بسیار داشت و در ھمین شھر بود که به شیخ عالم ملقب گردید. اندک اندک حتی بزرگان مغول نیز به بزرگداشت او پرداختند، چنانکه برکه خان، پسر جوجی، ھنگامیکه به بخارا رفت با او ملاقات کرد و اسلام آورد. سرقوتی بیکی، مادر خان مغول منکوقاآن، با آنکه مسیحی بود به سیف الدین باخرزی ھزار بالش نقره برای ساختن مدرسه ای در بخارا پرداخت و چند ده را نیز وقف آن کرد و او را به اداره مدرسه و تولیت اوقاف آن برگماشت. به گفته خوافی، آن وجه برای ساختن خانقاھی به سیف الدین داده شده بود. شھرت باخرزی از بخارا و ماوراءالنھر فراتر رفته بود چنانکه تَرکان خاتون، ملکه کرمان از سلسله قراختایی ھدایایی بسیار نزد سیف الدین باخرزی فرستاد و از او درخواست کرد که یکی از فرزندانش را برای ارشاد مردم به کرمان بفرستد و سیف الدین دومین فرزندش برھان الدین احمدرا به آنجا فرستاد.سیف الدین باخرزی تا پایان عمر در بخارا به ارشاد و تدریس و تألیف گذراند و سرانجام در ٢۵ (یا ٢۴) ذیقعده ۶۵٩ در خانقاھش در فتح آباد بخارا درگذشت و در ھمانجا به خاک سپرده شد. خانقاه باخرزی تا قرنھا دایر بوده است و افرادی از خاندان باخرزی متولی آن بوده اند. در ٧٣٣ ابن بطوطه در سفر خود به بخارا در این خانقاه منزل کرد و شیخ خانقاه ابوالمفاخر یحیی باخرزی، نوه سیف الدین، برای او ضیافتی ترتیب دادکه در آن ھمه بزرگان شھر حضور داشتند. نخست قاریان با آھنگھای خوش به قرائت پرداختند و آنگاه واعظ بر منبر رفت و سپس آوازھای دلپذیری به ترکی و فارسی خوانده شد. خانقاه، چنانکه ابن بطوطه نیز اشاره کرده است، موقوفات بسیار داشت و نوه او ابوالمفاخر یحیی اوقافی برای خانقاه و مزار تعیین کرده بود (متن کامل وقفنامه مفصل ابوالمفاخر با ترجمه روسی به اھتمام چخویخ در تاشکند ١٩۶۵ چاپ شده است. محمد معصوم نایب الصدر شیرازی (متوفی ١٣۴۴)، که در ذیقعده ١٣١۶ به زیارت مزار سیف الدین باخرزی رفته است، محل آن را در نیم فرسنگی مشرق بخارا ذکر میکند و مینویسد که ساختمان مزار و خانقاه، که به امر امیرتیمور در ٧٨٨ ساخته شد، کاشیھای زیبایی دارد که برخی از آنھا خراب شده است و به سرقت میرود. سیف الدین باخرزی آثاری به فارسی و عربی داشته که برخی از آنھا باقیمانده است:

آثار

 1- روزنامه، شامل یادداشتھای روزانه او. بوالمفاخر مینویسد که شیخ سیف الدین روزنامه را پنھانی مینوشت و پس از مرگ او آن را دیدند، و در آن وقایع حیات شیخ، و نیز خانواده او و حتی ھدیه ھایی که به او داده بودند و نماز و دعایی که در عوض آنھا خوانده بود، ثبت شده است.2-شرح الاسماء الحسنی، که نسخهای از آن درکتابخانه فاتح استانبول(ش ١ و ۵٣۴ مکتوب ٨۴۵، گ ١ـ٢) محفوظ است؛3-وقایع الخلوه، به عربی، درباره حالات روحی که در خلوت برای سالک پیدامیشود؛ نسخهای از آن در لیدن (به شماره ٢٢۵٢) موجود است4-رساله وصیة السفر، که ابوالمفاخر جزو منابع کتاب خود از آن نام برده است5-رساله در عشق، به فارسی 6-رباعیات به فارسی 7-وصایا ,رساله کوتاهی به فارسی شامل نصایح دینی وعرفانی8- اورادکه نسخه ای از آن در کتابخانه شھید علی پاشای استانبول (ش ۶ر١٣٨۴، گ ٣۴ـ٣٨) موجود است. علاوه بر اینھا نوشته ھای کوتاھی از سیف الدین باخرزی در برخی از مجموعه های خطی دیده می شود مانند نامه اوبه سعدالدین حموی (متوفی650)که در کتابخانه وهبی استانبول محفوظ است. سیف الدین باخرزی در میان متصوفان زمان و به ویژه پیروان طریقه کبرویه مقامی والا داشته است. منھاج الدین ابومحمد نسفی کتابی در سیرت شیخ سیف الدین باخرزی نوشته بوده که ابن ُفَوطی از آن نقل کرده است.

اولاد و احفاد او نیز از مشایخ صوفیان به شمار میرفته و تا چند قرن عھده دار ارشاد بوده اند. مشھورترین افراد این خاندان عبارتند  از: 1-جلال الدین محمد، پسر بزرگ او، متولد ۵ ربیع الاول ۶٢۵، (مقتول در ١۶ جمادی الاولی ۶۶١) برھان الدین محمد فرزند دوم سیف الدین متوفی 696 که به دعوت ترکان خاتون در کرمان می زیست .مظهر الدین مطهر که پس از مرگ پدر به قونیه رفت ودرآنجا با مولانا جلال الدین رومی ملاقات داشت4-  ابوالمفاخریحیی بن برهان الدین احمد نوه سیف الدین و مولف اورادالاحباب متولد کرمان که در713 به بخارا رفت ودر 736درگذشت ودر کنار مزار جدش به خاک سپرده شد. بوالمفاخر سفرھایی به مصر و شام و آسیای صغیر و عراق و آذربایجان کرد و با مشایخ بلاد مختلف مصاحبت داشت. ابن بطوطه که در سفر خود به فتح آباد بخارا مھمان او بوده از او به نیکی یاد کرده است. کتاب اورادالاحباب و فصوص الا́داب را که درباره آداب و رسوم و اوراد و اذکار صوفیه است به فارسی تألیف کرد.

 منابع : سفرنامه ابن بطوطه ترجمه محمدعلی موحد تهران 1361ش